Przemek!

Kto pyta, ten nie błądzi - czyli wszystko o autobusach

44 postów w tym temacie

Witam

Wiele osób często zadaje serie powtarzających się pytań, które brzmią mniej więcej tak

„Co to właściwie jest autobus?”, „Co to jest ASR/ABS i jak to działa?” Otóż na te i kilka innych pytań postaram się odpowiedzieć w tym temacie.

Zacznijmy więc może od tego, co to właściwie jest autobus? W świetle polskiego prawa, autobus to pojazd silnikowy taki, który fabrycznie wyposażony został w więcej niż 9 miejsc siedzących, włączając w to miejsce kierowcy.

Ze względu na przeznaczenie, autobusy możemy podzielić na kilka rodzajów:

-miejskie

-turystyczne

-szkolne

-podmiejskie

-itp.

My skupimy się na pierwszej grupie, której przedstawicieli najczęściej spotykamy na naszych drogach.

Autobusy miejskie – możemy je od razu podzielić na trzy zasadnicze grupy, ze względu na długość pojazdu:

-klasa MIDI (długość do 10 metrów)

-klasa MAXI (długość pomiędzy 10 a 15 metrów)

-klasa MEGA (przyjmuje się, że jest to autobus o długości powyżej 15 metrów)

Podpierając to przykładami to np.

-MAN NM223 jest pojazdem klasy MIDI

-Solaris Urbino 12 jest pojazdem klasy MAXI

-Volvo 7700A jest pojazdem klasy MEGA

Kolejny podział, jakiego możemy dokonać to podział ze względu na konstrukcję nadwozia:

- Autobusy solowe

-Autobusy przegubowe

-Autobusy wieloprzegubowe (podstawy prawne zakazują ich użytkowania na terytorium Polski)

-Autobusy piętrowe

Ostatni podział autobusów miejskich będzie ze względu na wysokość podłogi pojazdu:

-niskopodłogowy (LF – low floor)

-niskowejściowy (LE – low entry)

-wysokopodłogowy

-średniopodłogowy (Ja osobiście nie uznaje tego podziału)

Inna, bardzo ważna kwestia to systemy elektroniczne, które zamontowane są w autobusach. Jest ich kilka rodzajów:

ASR

Jest to nic innego, jak system kontroli trakcji, a tłumacząc to na Język Polski jest to system, którego głównym zadaniem jest kontrola nadmiernego i niekontrolowanego poślizgu pojazdu podczas przyspieszania potocznie zwanego „buksowaniem” kół.

Najczęściej ASR działa na w oparciu o system hamulcowy, który zostaje wykorzystany do przyhamowania kół będących w poślizgu.

Istnieją również systemy ASR, które do spełnienia swojego zadania wykorzystują układ zapłonowy pojazdu lub jego przepustnicę (poprzez odpowiednie opóźnianie zapłonu lub zamykanie stopniowe przepustnicy).

ABS

Elektroniczny układ, którego zadaniem jest niedopuszczenie do zablokowania się kół pojazdu podczas hamowania. ABS bezpośrednio zapobiega wpadnięciu pojazdu w poślizg lub ściąganiem pojazdu z zadanego toru jazdy.

Nie będę szczegółowo zagłębiał się w zasadę działania ABS ponieważ i tak mało kto byłby w stanie zapamiętać tą informację. Również do uruchomienia systemów takich jak ASR czy ESP wymagany jest ABS

ECAS

Z języka angielskiego Electronically Controlled Air Suspension co w wolnym tłumaczeniu oznacza elektronicznie sterowane zawieszenie pneumatyczne. Jego zadaniem jest utrzymanie i kontrola prześwitu pojazdu (bardzo często dodatkowo jego regulacja). Cały system składa się z różnej maści czujników, elektrozaworów, miechów(tzw. Poduszek) oraz przewodów pneumatycznych, a całą tegoż systemy steruje centralna jednostka sterująca.

SIP/IBIS

System informacji pasażerskiej, zamontowany na pokładzie autobusu którego zadaniem jest przekazanie pasażerowi kilku istotnych informacji dotyczących podróży, m.in.:

-numer linii

-kierunek w którym zmierza autobus

-lista wszystkich przystanków będących na trasie przejazdu

Aktualnie integralną częścią SIP są zapowiedzi głosowe, które odtwarzane są w odpowiednich momentach podróży(poprzez wsparcie np. z lokalizatora GPS), najczęściej jest to informacja dotycząca następnego przystanku.

Kierowca ze swojej kabiny odpowiednio programuje urządzenia sterujące SIP, tak aby odpowiadały one konkretnej trasie. Sterowniki SIP posiadają wiele funkcji, przez co ilość obsługiwanych przez kierowcę urządzeń jest redukowana do minimum.

Kilka słów od autora:

Myślę, że ten temat przyda się osobom „raczkującym” w temacie Komunikacji Miejskiej. Wątek ten powstał dla was – użytkowników, więc jeżeli macie jakieś pytania dotyczące budowy czy też zasady działania poszczególnych elementów/systemów będących na wyposażeniu autobusów lub samochodów PISZCIE, PYTAJCIE, a Ja lub inni w miarę możliwości postaramy się wam odpowiedzieć w sposób satysfakcjonujący.

Pozdrawiam

Przemek

Tekst powstał w oparciu o wiedzę jego autora, nie wykorzystano w nim żadnych źródeł zewnętrznych.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Co do podziału ze względu na długość uważam że to sprawa lokalna i wszędzie może inne oznaczenie występować.

Nie podano też różnicy między LE a LF. Dla niektórych obecność schodka oznacza LE, a dla innych schodka przy drzwiach. Stąd czasami można usłyszeć że dwudrzwiowy Irisbus Crossway 12LE jest pojazdem LF. Z chęcią bym poznał twoją opinię.

Plus za świetnie opisane układy.

A jeżeli mogę zapytać - średniopodłogowce (np. EL2x2) zaliczasz już jako wysokopodłogowe?

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

A czemu Autobusy wieloprzegubowe są prawnie zabronione w Polsce ?

I drugie pytanie , ma ktoś może zdjęcie przegubu od wewnątrz w ikarusie 280 lub w jakimkolwiek ? Bo nigdzie nie mogę znaleźć

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

@up

AD.1 Ponieważ autobus 2-członowy nie mieści się na naszych drogach. Trzeba by było przebudowywać ogólnie całą linie po której jedzie czyli ronda , potem pomiary czy się zmieści itp dlatego jest że do 20 metrów i 1 przegub.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Przepisy mówią o maksymalnej długości autobusu - 18,75m.

Co do zdjęcia wnętrz Ik 280 to na szybko znalazłem takie (polecam przeglądać zdjęcia tego autora - prawdziwy miłośnik Ikarusów, ma pojęcie i pisze fajne opisy):

http://phototrans.pl/14,650429,0,Ikarus_280_06_AR_10_BSL.html

http://phototrans.pl/14,645119,0,Ikarus_280_49_04_71.html

http://phototrans.pl/14,637250,0,Ikarus_280_70E_116.html

Jeżeli chodziło o bardziej techniczne zdjęcia to trzeba by dokładniej poszukać.

Co do wyświetlaczy w GOPie jest ich wysyp.

To że w BDG są Pixele wydaje mi się oczywiste (firma z Bydgoszczy). R&G jest z Mielca i są przyjaźniejsze w programowaniu (można z poziomu sterownika), a Pixel wymaga bardziej zaawansowanych rozwiązań (choć tego nie jestem pewien).

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

No właśnie chodziło mi bardziej od wewnątrz ale dziękuje ;)

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Cóż, cieszę się że mój temat spotkał się z zainteresowaniem z waszej strony i bez zbędnego gadania przejdę do odpowiedzi na wasze pytania ;)

Zacznę od odpowiedzi na pytanie dotyczące podziału pojazdów na wysokość podłogi:

- Osobiście uważam, że EL2x2 jest wyjątkowym pojazdem pod tym względem jednak skłaniałbym się ku temu, aby określić go jako wysokopodłogowy.

Różnice między tablicami R&G i PIXEL są zasadnicze:

R&G i bydgoskiego PIXEL'a można odróżnić bez większych problemów, krój czcionki stosowany przez obu producentów znacznie różni się od siebie i jest to zauważalne już na pierwszy rzut oka.

Również sam sposób wyświetlania informacji dla pasażerów różni się, w wewnętrznych tablicach R&G stosuje się nieco inny układ niż w tablicach bydgoskiego producenta i jeżeli chodzi o przejrzystość informacji to moim zdaniem zdecydowanie wygrywa PIXEL.

Przechodząc do samej obsługi - tak R&G daje możliwość programowania napisu z poziomu sterownika zamontowanego w pojeździe, zaś nei mamy podglądu jak ew. napis będzie wyglądał, przez co często wygląda to po prostu kiepsko.

PIXEL daje przedsiębiorstwom komunikacyjnym własne oprogramowanie, w którym mamy podgląd na dodawany przez nas tekst i z poziomu tego programu, koduje się kierunki do sterowników - Jak widać, różnice są znaczne ;)

Autobusy wieloprzegubowe:

W zasadzie, to nieco wprowadziłem was w błąd gdyż nie są one całkowicie zabronione na terenie RP.

Polskie przepisy dopuszczają użytkowanie pojazdu o długości nie większej niż 18,75m, ale istnieje możliwość zwiększenia tej długości.

W takim wypadku potrzebne jest pozwolenie wydawane przez starostę, dla konkretnego pojazdu i z tego co wiem to jest to pozwolenie czasowe, a długość pojazdu nie może przekraczać mimo wszystko 22 metrów.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Dobrze, to ja zadam pytanie, które nurtuje mnie od dawna.:)

Czy byłby ktoś w stanie opisać, co powoduje charakterystyczne miauczenie Ecomatów? Także to przy zmianie biegów. Nurtuje mnie też, czym

Voith różni się od ZF-a, że u niego wycie nie występuje, lub tylko na 1 biegu.

Jeśli głupie pytanie to przepraszam, ale nigdzie nigdy nie znalazłem odpowiedzi na to. :D

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Już zabieram się za odpowiedź, chociaż łatwe to nie będzie:

To charakterystyczne miauczenie dla skrzyń ZF ciężko jest mi jednoznacznie określić. Co ciekawe - w nowych skrzyniach, nie od razu występuje to zjawisko, pojawia się z czasem (już po około 2 latach eksploatacji).

Charakterystycznie miauknięcie występuje podczas zmiany przełożenia w skrzyni biegów, a dokładniej w momencie zazębiania się ze sobą dwóch kół zębatych po przesunięciu się na wałku pośrednim jednego z nich na zadaną pozycję za pomocą widełek wybieraka.

Wiele osób o tym nie wie, ale automatyczna skrzynia biegów, zasadniczo nie różni się znacznie w konstrukcji od swojego manualnego brata.

Uogólniając nieco - różnica między automatem i manualem jest taka, że w skrzyni automatycznej jest elektroniczny "mózg" który steruje pneumatycznymi lub hydraulicznymi siłownikami zastępującymi ruch naszej ręki na lewarku zmiany biegów.

Nie znam dokładnie konstrukcji skrzyni biegów za równo ZF jak i Voith, toteż nie chcę wprowadzać nikogo w błąd więc ograniczę się do tego co napisałem wyżej.

Dodatkowo w skrzyniach ZF, jest tzw. NBS czyli Neutral by Stillstand - układ ten wysprzęgla konkretny bieg (1) podczas postoju pojazdu

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

A czy czasem automaty w autobusach nie są skrzyniami planetarnymi? http://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_obiegowa

Ogólną zasadę działania skrzyni automatycznej znam, interesuje mnie tylko co daje ten charakterystyczny dźwięk. Nie występuje on ani w Voithach, ani Allisonach, ani Renkach, ani nawet w zwykłych, samochodowych, tylko w Zf-ach... Może ktoś inny się podejmie wyjaśnienia? (Co nie zmienia faktu, że i tak dzięki za odp. Przemek:)).

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Z tego co mi wiadomo, to owszem - przekładnia planetarna wchodzi w skład skrzyni biegów w autobusie, ale w połączeniu z klasyczną skrzynią biegów z wałem głównym i pośrednim ;)

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

A skąd się bierze ten dźwięk hamowania w autobusach z Voithem?

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Jeżeli już, to z retardera.

Dźwięk podobny do tego z ZFów jest wydawany w zasadzie tylko podczas hamowania i jednocześnie redukcji biegów i właśnie z redukcji biegów się on bierze ;)

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

ZF po prostu ma proste zęby (ale tylko Ecomaty, Ecolife ma jak Voith) i to stąd się bierze ten dźwięk. Voith wykorzystuje zęby skośne i w ten sposób hałas jest mniejszy. Co do przekładni planetarnych - owszem, automatyczne skrzynie przenoszą napęd za pomocą dodatkowych przekładni planetarnych, ale one nie działają jak biegi, a raczej jak nawrotnik w lokomotywach - umożliwiają wybór kierunku jazdy, oraz jak sprzęgło - czyli przenoszą po prostu napęd. Przynajmniej po mojemu tak się to układa, jeśli gdzieś jestem w błędzie to proszę mnie poprawić, w końcu to będzie lekcja dla wszystkich. ;)

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Napisałeś że w ZFach jest NBS. Moim zdaniem coś takiego/zamiennik musi być w każdej skrzyni - jak autobus mógłby być na biegu (dokładniej pisząc mając wciśnięte [D] na sterowniku skrzyni biegów), przy prędkości 0km/h i zapalonym silniku? Coś chyba musi rozłączyć skrzynię od silnika.

Jeżeli się mylę wyprowadźcie mnie z błędu.

I dodam jeszcze jedno pytanie:

czasami widzę że kierowcy luzują skrzynię biegów (wciskają [N] na sterowniku skrzyni biegów) podczas postojów - dla jednych to musi być dłuższy postój, inni na przykład niemalże po każdym zatrzymaniu, a jeszcze inni tylko jak gaszą silnik (bo i tak potem by musieli by uruchomić silnik).

Która z tych opcji ma sens?

Moim zdaniem najlepiej na postojach już dawać, ale nie na każdym zatrzymaniu.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Nie musi wyłączać biegu stojąc na postoju bo przekładnia hydrokinetyczna pełni rolę sprzęgła.

Hydrol (w tym wypadku olej hydrauliczny) znajdujący się wewnątrz przekładni na biegu jałowym nie ma odpowiedniej energii żeby zadziałać jak sprzęgło i wprawić pojazd w ruch ;)

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Dzięki. W Internecie na innym forum znalazłem ciekawe stwierdzenie - że jeżeli wóz jedzie na jedynce która jest hydrokinetyczna (bo rozumiem że reszta nie jest), to po puszczeniu gazu skrzynia tak jakby sama się luzuje, nawet jeżeli ma obroty na których silnik by nie zgasł. Czyli jakby zblokować skrzynię na 1 (przez wciśnięcie [1] na sterowniku skrzyni biegów) i cisnąć do max obrotów, a następnie puścić gaz do obroty spadną od razu, pozwalając się toczyć autobusowi?

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Nie jestem pewien, ale wydaje mi się że efekt nie będzie do końca taki jak opisujesz. Nie wydaje mi się, że jedyna się "z urzędu" luzuje bo powodowałoby to niekorzystną pracę silnika ;) Luz wrzucany jest pewnie dopiero po zmniejszeniu prędkości do x km/h. Jeżeli zadałbyś bieg pierwszy i dał gaz na maxa, to pojazd jechałby, a po puszczeniu pedału gazu luz wrzucony zostałby dopiero po zwolnieniu np. do 5km/h.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Dzięki. Też myślałem że to w 100% tak nie może być, bo w końcu się nie powinno luzować. Po za tym skrzynia dostawałaby pewnie mocny cios musząc zejść z max obrotów na min i odwrotnie.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Takie momentalne zazębienie pewnie skończyłoby się wypluciem zębów :P

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Witam

Mam pytanie bo w nowszych autobusach zacząłem zauważać jeden dodatkowy zbiornik (właściewie to wlew do zbiornika) z oznaczeniem Ad blue co to jest i do czego to służy?

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

@Up

Zbiornik Ad-Blue jest w autobusach i ciężarówkach stosowany po to,aby mniej spalały paliwa.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Nie do końca chodzi o mniejsze spalanie, Ad-Blue jest płynem filtracyjnym do spalania cząsteczek węgla, stosowane jest w autobusach i ciężarówkach min. Mercedes, DAF. Natomiast MAN, Volvo i jeszcze kilku innych stosuje filtr cząsteczek EEV.

0

Udostępnij tego posta


Odnośnik do posta
Udostępnij na innych stronach

Jeśli chcesz dodać odpowiedź, zaloguj się lub zarejestruj nowe konto

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze

Dodaj konto

Załóż nowe konto. To bardzo proste!


Zarejestruj nowe konto

Zaloguj się

Posiadasz już konto? Zaloguj się tutaj.


Zaloguj się teraz

  • Przeglądający   0 użytkowników

    Brak zarejestrowanych użytkowników, przeglądających tę stronę.